أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
360
قانون ( فارسى )
خراج بعد از رسيدن منظور ما در اين بحث روشن كردن تكليف خراجهايى است كه در رويهء بدن نمودارند . آيا بعد از آنكه خراج به پختگى رسيد ، براى تخليهاش از مادهء جمع شدهء رسيده در آنچه بايد كرد ؟ - اگر خراج رسيده شد ، امّا پوست بالايى خراج كلفت و سفت بود و اميدى به تركيدن خراج نبود ، و در عين حال در كنار ماده ريم شدهء داخل خراج ، رگها و پىرگهاى ريز يا درشت قرار داشتند ، حتما بايد خراج دريده شود و از ريم پاكسازى گردد ؛ زيرا اگر ريم و چرك را همچنان به حال خود گذاشت كه بماند ، فاسد مىشود و سبب فاسد شدن همسايههايش مىگردد و رگها و ليف و پرزهء پىرگها را مىخورد . بلاى عظيم از فاسد شدن ريم داخل خراج وقتى روى مىدهد كه همسايهء ديوار به ديوار مفاصل باشد . در اين حال بايد حتما خراج را بردريد . دستور دريدن خراج بايد اوّل جاى گردآمدن ريم را پيدا كنى . كوشش كن كه نك نيشتر به قسمت تحتانى جاى جمع شدن ريم بخورد تا هرچه جمع شده است بيرون ريزد ؛ مگر اينكه سوراخ كردن و دريدن قسمت تحتانى امكان نداشته باشد . اگر پوست بر خراج كشيده چرب و چاق است ، تنها ايجاد يك سوراخ در آن كافى است ؛ زيرا اگر چرب و چاق باشد كش آمده و برهم نمىآيد . اما اگر پوست بر خراج كشيده شده لاغر و پژمرده است ، بايد همهء خراج را در طول آن بردريد . قبل از دريدن و سوراخ كردن خراج ، به دقت اطراف آن را با دست بررسى كرده و ببين ريم در كدام طرف جمع شده است . مثلا انگشتى را بر خراج بگذار و فشار ده ! با انگشت ديگر - حتى اگر از دست ديگر باشد - آن را معاينه كن كه آيا از اين فشار انگشت بر خراج چيزى رو به خارج حركت مىكند يا نه ؟ كه از روى جهت حركت خراج جاى جمع آمدن و ريم نيز معلوم مىشود . اگر ريم كاملا رسا باشد ، پوستى كه بر ريم است سپيدرنگ مىنمايد . و اگر ريم نارسيده باشد پوست پوشش ريم مايل به سرخ ديده مىشود . اگر ريم جمع آمده در خراج ، ناپسند باشد ممكن است پوست پوشش ريم به سبزرنگى و زردرنگى مايل باشد . در معاينه و پيدا كردن جاى ورم بايد بر انگشتگذارى اعتماد كنى . چشم نيز مددكار است كه كجا است . بايد خطوط طبيعى پوست را در نظر داشته باشى و همان راهى را كه خطوط پوست پيموده است با دريدن هماهنگ باشد . مگر اينكه عاملى وادارت كند كه دريدن را برعكس خط سير خطوط طبيعى پوست اجرا كنى . مثلا اگر خراج در پيشانى باشد ناچارى كه برعكس جهت خطوط طبيعى پوست خراج را بردرى ؛ زيرا اگر در آنجا نيز اين دستور هماهنگى اجرا شود ، پوست پيشانى برمىافتد . ليكن اگر خراج بالاى ته رانها است ، بايد خطوط طبيعى پوست را رعايت كنى و هماهنگ با آن خراج را بدرى . همينكه خراج را دريدى و ريم جمع آمده را بيرون كشيدى ، بايد فورا پوست را بر گوشت